Wat is een cameesieraad waard?

Camee versus intaglio

Een camee is een reliëf-snijwerk (figuur staat op); een intaglio is negatief (figuur is in de steen gegraveerd, oorspronkelijk voor zegelwerk). Beide worden vaak in dezelfde stenen uitgevoerd. Intaglios zijn een aparte verzamelmarkt en worden regelmatig in latere gouden ringen gezet — zie ook onze <a href="/waarde/zegelringen">zegelring-gids</a>.

Wat je vooral níét moet doen vóór taxatie

Camee niet in ultrasoonbad. Niet chemisch reinigen. Kleine barstjes niet zelf laten repareren met lijm — een specialist moet dat inschatten. Schelpcamees zijn gevoelig voor uitdroging; bewaren op vochtige plek (badkamer) is destructief.

Wat de prijs omhoog of omlaag haalt

Bij camees kijkt bijna iedereen eerst naar het montuur, terwijl de waarde meestal in de snijkunst zit. Een middelmatig gesneden camee in een zwaar gouden lijst blijft een middelmatige camee. Dit is de volgorde waarin een specialist kijkt.

Zo herken je een goed exemplaar

Houd de camee tegen een lamp. Schelp is doorschijnend: je ziet de figuur als een lichte schaduw oplichten, met een verloop van dik naar dun. Kunststof en glas blijven ondoorzichtig of laten juist gelijkmatig licht door zonder dat reliëf zichtbaar wordt. Bij glas zie je bovendien vaak minuscule luchtbelletjes.

Voel met een nagel over het profiel. Bij gesneden werk zijn de overgangen scherp en licht onregelmatig, en loopt de haarlijn in fijne, ongelijke groefjes. Gietwerk voelt afgerond en zeepachtig, en heeft aan de rand vaak een nauwelijks zichtbare naad die je met de nagel wél voelt.

Kijk ten slotte naar de rand en de achterkant. Een handgesneden schelpcamee heeft aan de achterzijde een licht holle, iets ruwe schelpstructuur met groeilijnen. Een strak vlakke, egale achterkant betekent bijna altijd machine of imitatie. Een gesneden signatuur op de rand of onder de schouder is zeldzaam en de moeite van het zoeken waard.

Drie voorbeelden ter illustratie

Het montuur: bewaren, vervangen of los verkopen

Een camee en zijn lijst zijn twee producten die toevallig aan elkaar zitten. Bij taxatie worden ze vaak los gewogen: de snijkunst enerzijds, het goud of zilver van het montuur anderzijds. Dat verklaart waarom een bescheiden camee in een zware 14-karaats lijst soms bijna volledig op de goudwaarde wordt afgerekend.

Zit een goede camee in een beschadigde of latere lijst, dan is hermonteren te overwegen, maar wacht daarmee tot na de beoordeling. Bij een negentiende-eeuwse camee in het originele montuur is vervangen zelden verstandig: verzamelaars betalen juist voor het ongewijzigde geheel, inclusief de kleine gebruikssporen die daarbij horen.

Controleer voor je iets besluit of de camee vastzit. Oude schelpcamees zitten meestal in een omgezette rand of achter kleine klauwtjes; een enkele losgeraakte klauw is een kleine reparatie. Laat die uitvoeren door iemand die met schelp werkt, want te veel druk op de rand of te veel warmte in de buurt van de steen kost je precies datgene waar de waarde in zit.

Reinig een camee nooit in een ultrasoon bad en leg hem niet in een reinigingsvloeistof. Schelp is poreus en lava nog poreuzer; vocht dringt in en veroorzaakt vlekken die niet weggaan. Afnemen met een droge, zachte kwast is voldoende. Ook zonlicht is een risico: langdurig licht bleekt de kleurlaag uit, en juist het contrast tussen figuur en achtergrond is waar de markt voor betaalt.