Wat het getal wél en niet zegt
Wat 900 wél zegt: de legering bevat naar opgave 90% edelmetaal — welk edelmetaal, staat er niet bij.
Wat 900 níet zegt: het onderscheid goud/zilver. Dat is het belangrijkste voorbehoud op deze pagina. Een geelkleurig stuk met 900 hoeft geen goud te zijn (verguld zilver bestaat) en een grijskleurig stuk met 900 hoeft geen zilver te zijn (witgoud en platinawerk kennen eigen gehaltes). Beoordeel het metaal nooit op het getal alleen.
Ook zegt 900 niets over leeftijd of herkomst. Voor zilver wijst 900 vaak in de richting van ouder of niet-Europees werk; voor goud is 900 in Europa ongebruikelijk als sieradengehalte, terwijl het bij munten en muntgoud juist een klassieke standaard is.
Wat 900 wél zegt: de legering bevat naar opgave 90% edelmetaal — welk edelmetaal, staat er niet bij.
In welke landen je dit tegenkomt
Voor zilver: 900 is de klassieke Amerikaanse coin-silver-standaard uit de negentiende eeuw en komt ook op ouder continentaal Europees zilver voor. De gangbare Europese zilvergehaltes staan per stelsel beschreven in de verdiepingsgidsen, met Nederland en Duitsland en Oostenrijk als vertrekpunt.
Voor goud: 900 is als sieradengehalte in West-Europa ongebruikelijk; Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Nederland werken met andere reeksen. Je treft 900 goud eerder aan op munten, muntsieraden en op werk uit stelsels buiten West-Europa.
Bij muntsieraden — een gemonteerde munt in een rand — kan het getal op de munt slaan en niet op de montuur. Beoordeel die twee altijd apart.
Hoe je controleert of de stempel klopt
Zoek eerst naar het begeleidende figuratieve teken: waarborgtekens voor zilver en voor goud verschillen per land. De stempelwijzer laat zien welk teken bij welk metaal en welk stelsel hoort.
Kijk daarna naar tekstuele aanwijzingen naast het getal: woorden als "coin", "sterling", "silver" of juist een karaat-aanduiding sturen de lezing. Ontbreekt alles en staat 900 volledig alleen, dan is het gehalte niet zelfstandig vast te stellen.
Fysieke aanwijzingen helpen, maar zijn indicatief: zilver ontwikkelt een donkere aanslag in naden en gravures, goud vrijwel niet. Verguld zilver kan er echter goudkleurig uitzien en op slijtplekken juist zilverkleurig doorschijnen.
Wil je zekerheid, dan is een metaaltest bij een juwelier of waarborginstelling de aangewezen weg. Voor een eerste beoordeling kun je scherpe foto's van het stempel naar de redactie sturen; zie ook vervalste en misleidende stempels.
En de waarde?
Het verschil tussen de twee lezingen is groot: 900 goud vertegenwoordigt per gram ongeveer 90% van de goudkoers, 900 zilver ongeveer 90% van de zilverkoers. Dat scheelt in de praktijk een veelvoud. Zolang het metaal niet vaststaat, is elke waarde-uitspraak een bandbreedte met een groot voorbehoud.
Staat het metaal eenmaal vast, dan gelden de gebruikelijke factoren: maker, periode, ontwerp, gaafheid en eventuele stenen bepalen wat er boven de metaalwaarde bijkomt.
Meer context: wanneer is een sieraad meer waard dan het metaal.