Gouden sieraden verkopen

Stap 1 — bepaal het gehalte

Zoek het stempel. Bij ringen staat het aan de binnenzijde van de schacht, bij kettingen en armbanden op of vlak bij de sluiting, bij broches op de achterzijde bij de naaldconstructie, bij oorbellen op de stift of het clipmechanisme. Gebruik een loep of maak met je telefoon een scherpe macrofoto en zoom in; stempels zijn vaak klein en deels weggesleten.

De getallen die je in Nederland het vaakst tegenkomt zijn 585 (14 karaat, 58,5 procent goud) en 750 (18 karaat, 75 procent). Daarnaast bestaan 375 (9 karaat), 417 (10 karaat), 833, 900 en 916 (22 karaat). Ouder Nederlands werk kan een andere aanduiding dragen, en buitenlands werk gebruikt eigen systemen — Britse hallmarks met een kroon en een leeuw, Franse met een adelaarskop. Per gehalte staat de uitleg klaar: 375, 585, 750 en 916.

Staat er geen stempel, dan betekent dat niet automatisch dat het geen goud is. Oud werk, buitenlands werk en vermaakte stukken missen het regelmatig. Wat het wel betekent: je kunt er niet blind op rekenen, en een koper zal het gehalte laten toetsen. Dat gebeurt met een toetssteen en zuur of, netter, met een röntgenfluorescentiemeter die de samenstelling meet zonder krassen.

Wees alert op vergulde en doublé stukken. Aanduidingen als 'gold plated', 'GP', 'RGP', 'doublé' of een gehalte gevolgd door een woord dat op een laag wijst, betekenen dat er een dun goudlaagje op een andere metaalkern zit. De materiaalwaarde daarvan is verwaarloosbaar, terwijl de sieraadwaarde er wel kan zijn. Zie doublé, verguld en pinchbeck en echt goud herkennen thuis.

Stap 2 — weeg, en trek eraf wat geen goud is

Weeg elk stuk apart op een weegschaal die tot op de tiende gram nauwkeurig is. Noteer het gewicht meteen bij de foto van het stuk; bij meerdere sieraden raak je anders het overzicht kwijt, en dat is precies het moment waarop een bod niet meer na te rekenen is.

Alleen het edelmetaal telt mee. Stenen, parels, een stalen horlogewerk, een ijzeren veer in een sluiting, lood in een holle constructie: dat weegt wel mee op de weegschaal maar niet in de berekening. Bij een ring met een grote steen kan het verschil aanzienlijk zijn. Een koper hoort te kunnen uitleggen hoeveel hij eraf haalt en waarom.

Let ook op holle constructies. Veel gouden schakelarmbanden en grote oorbellen uit de jaren zestig en zeventig zijn hol uitgevoerd: imposant om te zien en licht in de hand. Dat is geen bedrog, maar het betekent dat de materiaalwaarde lager is dan het formaat suggereert.

Reken vervolgens zelf uit wat de goudinhoud is: gewicht in gram maal het gehalte. Een ring van tien gram in 585 bevat ongeveer 5,85 gram fijn goud. Vermenigvuldig dat met de actuele goudprijs per gram fijn goud — die zoek je op de dag zelf op, want hij beweegt dagelijks — en je hebt de bruto materiaalwaarde.

Stap 3 — gebruik de dagkoers als bodem, niet als bod

De uitkomst van die som is een bodem, geen bod. Een inkoper haalt er een marge af voor smelten, raffineren, transport, verzekering en het koersrisico dat hij loopt tussen jouw verkoop en zijn eigen doorverkoop. Hoeveel die marge is, verschilt per partij en per hoeveelheid; grotere partijen hebben lagere kosten per gram, wat verklaart waarom een tas vol goud relatief beter betaalt dan één ring.

We noemen bewust geen percentage en geen actuele koers: allebei veranderen ze, en een verouderd getal op deze pagina zou je op het verkeerde been zetten. Wat wél houdbaar is: vraag welke koers wordt gehanteerd en per welke eenheid, vraag het netto goudgewicht dat men rekent, en reken de som ter plekke na. Klopt de rekensom en is de marge uit te leggen, dan heb je een eerlijk materiaalbod.

Vergelijk minstens twee partijen op dezelfde dag. Koersverschillen tussen dagen maken een vergelijking van vorige week waardeloos, en het is precies die verwarring waar een slecht bod zich in verstopt. Waar je terechtkunt, staat per regio en categorie in de adressengids.

Wanneer de ambachtelijke waarde hoger is dan de smeltwaarde

Dit is de kern van de pagina, want hier gaat het geld verloren. Een sieraad kan om vijf redenen boven zijn materiaalwaarde uitkomen, en alle vijf zijn ze zichtbaar voordat je iets weggeeft.

Een maker of merk. Een signatuur, een meesterteken of een herkenbaar modelnummer koppelt het stuk aan een atelier met een eigen publiek. Kijk aan de binnenkant, bij de sluiting en op de achterzijde. Zie de merkengidsen en gesigneerde stukken.

Handwerk en constructie. Met de hand gezaagd filigrein, granulatie, gegraveerde schouders, een handgezette kast: dat kost uren die in de smeltkroes verdampen. Onregelmatigheden onder de loep zijn hier een goed teken, geen slecht.

Een uitgesproken stijlperiode. Art nouveau, art deco, victoriaans of retro werk heeft kopers die daar gericht naar zoeken. Herken je de periode, dan weet je dat er een markt naast de goudmarkt bestaat — zie de art-decogids en victoriaanse sieraden.

Oude diamantslijpsels en bijzondere stenen. Een oud-mijnslijpsel of oud-Europees geslepen diamant heeft een eigen markt en wordt zelden opnieuw geslepen; die stenen zijn los meer waard dan een moderne briljant van hetzelfde gewicht in een doorsnee kwaliteit soms is. Zie oude diamantslijpsels.

Compleetheid en documentatie. Een paar in plaats van een enkel exemplaar, een originele doos met makersnaam, een oude rekening of een certificaat bij een steen. Bewaar dat allemaal en laat het meebeoordelen.

Herken je één van deze vijf, ga dan niet naar een inkoper maar naar een partij die op sieraadniveau koopt: een vintage- of antiekjuwelier, of bij echt zeldzaam werk een veiling. Omsmelten is onomkeerbaar en er is geen weg terug wanneer blijkt dat het stuk meer was. Bij twijfel kost het je niets om eerst te laten meekijken via een vrijblijvende waarde-indicatie; die is bedoeld als eerste beoordeling, is geen formeel taxatierapport, en verplicht je tot niets. Verder lezen: wanneer een sieraad meer waard is dan de goudprijs en de prijsgids gouden ringen.

Praktisch: sorteren, afhandelen en wat je bewaart

Sorteer je goud in drie stapels voordat je op pad gaat. Eén: kapot, anoniem en gladwerk — dat is materiaal en mag naar een inkoper. Twee: gestempeld, gesigneerd of duidelijk handwerk — dat gaat naar een specialist. Drie: twijfel — dat blijft thuis tot je het hebt laten bekijken. Deze indeling alleen al voorkomt de meest gemaakte fout bij het verkopen van goud.

Regel de afhandeling zoals je elke overdracht van waarde regelt: een ontvangstbewijs met omschrijving, gewicht en datum, eigen foto's vooraf, en bij verzending aangetekend en verzekerd tot de opgegeven waarde. Wees terughoudend met contante afhandeling zonder papier; niet omdat het niet mag, maar omdat je dan niets in handen hebt. Meer hierover in veilig sieraden verkopen.

Bewaar tot slot wat je niet verkoopt met een aantekening erbij: gewicht, gehalte, waar het vandaan komt. Bij geërfde sieraden is dat meer dan administratie. Een korte notitie over wie het droeg maakt van een stuk goud een herinnering, en bij een latere verdeling of taxatie is diezelfde notitie precies wat ontbreekt. Zie sieraden uit een nalatenschap.

Veelgestelde vragen

Hoeveel is mijn gouden sieraad waard per gram?

Reken zelf: gewicht in gram maal het gehalte geeft de hoeveelheid fijn goud, en die vermenigvuldig je met de goudprijs per gram van die dag. Van die uitkomst haalt een inkoper een marge af voor smelten, raffineren en risico. Wij noemen geen koers, omdat die dagelijks beweegt; zoek hem op de dag van verkoop op en reken het bod ter plekke na.

Mijn sieraad heeft geen stempel. Is het dan geen goud?

Niet per se. Oud werk, buitenlands werk en vermaakte stukken missen regelmatig een stempel. Een koper toetst het gehalte dan met een toetssteen en zuur of met een röntgenfluorescentiemeter. Vraag welke methode gebruikt wordt en wat de uitkomst was, en laat een stuk zonder stempel liever niet in één keer als materiaal weggaan.

Wanneer moet ik mijn gouden sieraad juist niet aan een opkoper verkopen?

Zodra er een maker, zichtbaar handwerk, een uitgesproken stijlperiode, oude diamantslijpsels of bijzondere compleetheid in zit. In die gevallen ligt de sieraadwaarde boven de smeltwaarde, en een inkoper betaalt daar niet voor omdat hij het stuk als materiaal doorzet. Laat het dan eerst op sieraadniveau beoordelen.

Weegt een steen mee bij de goudberekening?

Wel op de weegschaal, niet in de berekening. Alleen het edelmetaal telt, dus stenen, parels en niet-edelmetalen onderdelen worden afgetrokken. Vraag welk netto goudgewicht wordt gehanteerd en hoe men aan het steengewicht komt; dat is een normale vraag en een goede partij beantwoordt hem meteen.