Theodor Fahrner: Jugendstil en art deco waarde

Periode en stijl

Jugendstil-werk uit de vroege twintigste eeuw en art-deco stukken uit het interbellum zijn de meest verzamelde categorieën. Latere naoorlogse productie ligt structureel lager.

Ontwerpersamenwerking

Werk uit samenwerkingen met vooraanstaande Jugendstil- en art-deco ontwerpers wordt hoger gewaardeerd dan generiek fabrieksmerk. Namen worden op patroonniveau in specialistische publicaties gedocumenteerd; verificatie loopt via die publicaties of via een taxateur met specifieke ervaring in Pforzheim-werk.

Materiaal en handwerk

Het huis werkte veel met zilver, gecombineerd met halfedelstenen (marcasiet, coral, chrysopraas) en emailwerk. De kwaliteit van het emailwerk en de compleetheid van de stenen zijn zelfstandige factoren.

Conditie van email en zetting

Emailwerk is de meest kwetsbare factor bij Jugendstil-sieraden uit dit huis. Barsten, chips of latere restauratie in het email beïnvloeden de waarde direct. Originele complete emailoppervlakken liggen structureel hoger.

Seriewerk met ontwerpershand

Fahrner is niet goed te begrijpen als tegenstelling tussen uniek kunstenaarsjuweel en goedkope massaproductie. Het bedrijf liet kunstenaars modellen ontwerpen die vervolgens in meerdere exemplaren werden uitgevoerd. Voor de waardering is daarom belangrijk of een model aan een gedocumenteerde ontwerper en productieperiode kan worden gekoppeld, en of de uitvoering overeenkomt met bekende varianten.

Gegoten of geperste onderdelen kunnen dus historisch correct zijn. De kwaliteit zit in de samenhang van ontwerp, oppervlaktebehandeling, steenkeuze en afwerking. Een zwaar gepolijst exemplaar kan de oorspronkelijke geoxideerde diepten en geometrische scherpte verliezen, ook wanneer alle onderdelen aanwezig zijn.

Steenkeuze en geometrie

Jugendstil-werk gebruikt vaak vloeiende zilveren lijnen, email en cabochons; art-deco productie wordt strakker, repetitiever en geometrischer. Marcasiet, chrysopraas, koraal en gekleurd glas komen in verschillende combinaties voor. De aanwezigheid van een bekende materiaalsoort bewijst het merk niet, maar een materiaal dat niet bij de veronderstelde periode past kan wel aanleiding zijn voor nader onderzoek.

Controleer bij marcasiet of het oorspronkelijke patroon compleet is en of vervangingen in kleur en slijpvorm afwijken. Bij cabochons zijn beschadigde randen rond de zetting relevant; bij email vooral haarlijnen en opvullingen. Oude sluitingen mogen gebruikssporen hebben, maar moeten constructief overeenkomen met de rest van het stuk.